TCK 85 – Taksirle Öldürme Suçu ve Cezası

 

TCK 85 Nedir?

Türk Ceza Kanunu’nun 85. maddesi dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış sonucu bir kişinin ölümüne neden olunmasını cezalandırmaktadır.

Bu suçta fail:

• ölümü istemez,

• ölüm sonucunu bilerek gerçekleştirmez,

• ancak dikkatsiz, tedbirsiz veya kurallara aykırı hareket ettiği için ölüm meydana gelir.

Taksirle öldürme suçu en sık:

• trafik kazalarında,

• iş kazalarında,

• doktor hatalarında,

• iş güvenliği ihmallerinde,

• silah kazalarında gündeme gelmektedir.

---

Taksir Nedir?

Taksir, kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle istemediği bir sonucun meydana gelmesidir.

Başka bir ifadeyle:

• fail ölüm sonucunu istemez,

• ancak gerekli dikkat gösterilseydi ölüm önlenebilecek durumdadır.

Örneğin:

• kırmızı ışıkta geçip ölümlü kazaya neden olmak,

• gerekli güvenlik önlemlerini almadan çalışma yaptırmak,

• dikkatsiz silah kullanımı sonucu ölüm meydana gelmesi.

---

Basit Taksir ve Bilinçli Taksir Ayrımı

1. Basit Taksir

Fail sonucu öngörmez ancak dikkatli davranması gerekirdi.

Örneğin:

• hız sınırını farkında olmadan aşmak,

• dikkatsizlik nedeniyle iş kazasına sebep olmak.

2. Bilinçli Taksir

Fail ölüm ihtimalini öngörür ancak gerçekleşmeyeceğine inanır.

Örneğin:

• aşırı hız yapmasına rağmen kaza olmayacağını düşünmek,

• alkollü araç kullanıp kontrolü kaybetmek. Bu durumda verilecek ceza artırılır.

Ceza Miktarı

Durum	Ceza
Taksirle bir kişinin ölümüne neden olma	2 – 6 yıl hapis
Birden fazla kişinin ölümü	2 – 15 yıl hapis
Ölüm + yaralanma birlikte meydana gelirse	2 – 15 yıl hapis
Bilinçli taksir	Ceza artırılır

---

Bilinçli Taksirde Ceza Artırımı

TCK’ya göre bilinçli taksir halinde ceza:

• üçte birden,

• yarısına kadar artırılabilir.

Mahkeme;

• failin kusur durumunu,

• tehlikeyi öngörüp öngörmediğini,

• ihlalin ağırlığını değerlendirerek ceza belirler.

---

Trafik Kazalarında Taksirle Öldürme

TCK 85’in en yaygın uygulama alanı trafik kazalarıdır.

Özellikle:

• aşırı hız,

• alkollü araç kullanımı,

• kırmızı ışık ihlali,

• hatalı sollama,

• telefonla araç kullanma gibi davranışlar taksirle öldürme suçuna neden olabilir. Bazı ağır ihlallerde mahkemeler bilinçli taksir hükümlerini uygulayabilmektedir.

---

İş Kazalarında Taksirle Öldürme

İşverenin veya sorumluların:

• iş güvenliği önlemlerini almaması,

• gerekli ekipman sağlamaması,

• denetim yapmaması nedeniyle meydana gelen ölümler de TCK 85 kapsamında değerlendirilebilir.

Özellikle:

• inşaat,

• maden,

• fabrika,

• enerji sektörü gibi yüksek riskli alanlarda bu suç sık görülmektedir. Mahkeme kusur oranlarını bilirkişi raporlarıyla belirler.

---

Doktor Hatası (Malpraktis) Nedeniyle Ölüm

Tıbbi müdahale sırasında:

• yanlış teşhis,

• hatalı ameliyat,

• ihmalkâr tedavi,

• geç müdahale

nedeniyle ölüm meydana gelirse doktor veya sağlık personeli hakkında taksirle öldürme soruşturması açılabilir ancak her tıbbi komplikasyon ceza sorumluluğu doğurmaz.

Mahkeme:

• tıp standartlarını,

• uzman raporlarını,

• müdahalenin gerekliliğini inceleyerek karar verir.

---

Kusur Oranı ve Bilirkişi Raporu

Taksirle öldürme suçlarında en önemli unsurlardan biri kusur oranıdır.

Mahkemeler genellikle:

• trafik bilirkişisi,

• iş güvenliği uzmanı,

• adli tıp uzmanı,

• teknik uzman raporları ile olayın nasıl meydana geldiğini inceler.

Failin:

• asli kusurlu,

• tali kusurlu,

• kusursuz olup olmadığı cezayı doğrudan etkileyebilir.

---

Şikayet ve Uzlaşma

Taksirle öldürme suçu şikayete bağlı değildir.

Savcılık, ölüm olayını öğrendiğinde resen soruşturma başlatır.

Ancak bazı durumlarda:

• uzlaşma,

• zarar giderimi,

• mağdur yakınlarının tutumu cezanın belirlenmesinde dolaylı etki oluşturabilir.

---

Hapis Cezası Ertelenebilir mi?

Taksirle öldürme suçlarında:

• hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB),

• cezanın ertelenmesi,

• adli para cezasına çevirme bazı koşullarda mümkün olabilir.

Ancak:

• bilinçli taksir,

• birden fazla ölüm,

• ağır kusur

durumlarında mahkemeler daha ağır değerlendirme yapabilmektedir.

---

Zamanaşımı Süresi

Taksirle öldürme suçunda dava zamanaşımı süresi:

• uygulanacak cezanın üst sınırına göre belirlenir.

Zamanaşımı;

• soruşturma işlemleri,

• dava süreci,

• kesilme nedenleri sebebiyle uzayabilir.

TCK 85 kapsamında düzenlenen taksirle öldürme suçu ölüm sonucunun istenmediği ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış nedeniyle meydana geldiği durumları cezalandırmaktadır.

Özellikle trafik kazaları, iş kazaları ve tıbbi müdahaleler nedeniyle açılan davalarda; kusur oranı, bilirkişi raporları ve failin öngörü düzeyi büyük önem taşır. Bu nedenle taksirle öldürme suçuna ilişkin soruşturma ve yargılama süreçlerinde teknik incelemelerin doğru yapılması ve somut olayın tüm yönleriyle değerlendirilmesi kritik önem taşımaktadır.